Dünya Sağlık Örgütü, 50 yaş üstü kadınların 3’te 1’inin ve erkeklerin 5’te 1’inin osteoporoz kırık riski taşıdığını duyurdu. Hastalık, yaşam kalitesini düşürüyor ve ölüm riskini artırıyor.
Kemik yoğunluğunun azalması ve dokunun zayıflamasıyla kırık riskini artıran osteoporoz, dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olarak kabul ediliyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), hastalığı düşük kemik kütlesi ve mikro yapısındaki bozulma ile karakterize, kırık riskini yükselten sistemik bir iskelet hastalığı olarak tanımlıyor. Genellikle belirti vermeyen bu durum, ancak kırıklar oluştuğunda fark ediliyor ve bu da yaşam kalitesinde düşüşe, bağımsızlığın yitirilmesine ve ölüm riskinin artmasına neden oluyor.
DSÖ verilerine göre, 50 yaş üstü her 3 kadından 1’i ve her 5 erkekten 1’i yaşamı boyunca osteoporoz kırığı riski taşıyor. Küresel olarak 200 milyondan fazla insan bu hastalıkla mücadele ediyor. Özellikle kalça kırıkları, yaşlı bireylerde ciddi sağlık sorunları, uzun süreli bakım ihtiyacı ve ölüm oranlarında artışa yol açıyor. Türkiye’de de yaşlı nüfusun artmasıyla osteoporoz sıklığı yükselirken, kadınlarda menopoz sonrası dönemde bu oran belirgin şekilde artış gösteriyor.
Osteoporozun gelişiminde genetik yatkınlık, yaşlanma, hormonal değişiklikler, kalsiyum ve D vitamini eksikliği, sigara, alkol tüketimi, yetersiz beslenme ve fiziksel inaktivite gibi pek çok faktör rol oynuyor. Bu faktörler arasında yer alan fiziksel inaktivite, önlenebilir risk faktörlerinden biri olarak öne çıkıyor ve hastalığın önlenmesi ile tedavisinde büyük önem taşıyor.
Fiziksel aktivite, kemik sağlığının korunmasında ve osteoporozun önlenmesinde en etkili yaşam tarzı değişikliklerinden biri olarak gösteriliyor. Düzenli egzersiz, kemik yapımını uyaran mekanik stres oluşturarak kemik mineral yoğunluğunu artırıyor veya kemik kaybını yavaşlatıyor. Yürüyüş, koşu, dans gibi aerobik egzersizler ile ağırlık kaldırma gibi direnç egzersizleri kemik dokusunu güçlendiriyor. Ayrıca denge ve kas güçlendirme egzersizleri, düşme riskini azaltarak kırık olasılığını da düşürüyor.
DSÖ’nün 2020 Küresel Fiziksel Aktivite Rehberi, yetişkinler için haftada 150-300 dakika orta şiddette veya 75-150 dakika yoğun şiddette aerobik aktivite öneriyor. Büyük kas gruplarını çalıştıran kas güçlendirici aktivitelerin ise haftada en az iki gün yapılması tavsiye ediliyor. Yaşlı bireylerde denge ve fonksiyonel kapasiteyi korumaya yönelik egzersizlerin haftada üç gün yapılması önerilirken, Sağlık Bakanlığı da kemik sağlığını korumak için düzenli ve güvenli egzersiz programlarını tavsiye ediyor. Kronik hastalığı olan kişilerin egzersiz öncesinde sağlık profesyonellerine danışması önem taşıyor.
Yorum Yap